Democratie
De oorsprong
Democratie betekent letterlijk: het volk heerst. Het woord komt van de Griekse woorden dèmos (volk) en kratein (heersen).
Democratie is al 2500 jaar oud, maar begon in Athene als een ‘clubje’ voor alleen vrije mannen. Vrouwen en slaven deden niet mee. Later, bij de Romeinen, draaide het vooral om de rijke elite, maar groeide wel het idee dat het volk de machthebbers moet controleren.
Echte democratie, waarbij iedereen mag stemmen ongeacht wie je bent, is eigenlijk nog heel nieuw. Pas in de vorige eeuw werd dit de standaard. We hebben er dus lang voor moeten vechten!
Hoe staat de democratie er wereldwijd voor?
Volledige democratieën
Onvolledige democratieën
Schijndemocratieën
Dictaturen
Winston Churchill'Democracy is the worst form of government except for all those others that have been tried.'
Wat bedoelt Churchill hiermee, denk je?
Democratie in Nederland
1. Waarom is het voor een democratie zo belangrijk dat je stem geheim is en dat niemand mag weten op wie je stemt?
2. Mag je in een democratie echt álles zeggen wat je wilt? Noem drie dingen die volgens de video niet mogen.
3. Er zijn drie machten: de wetgevende, de uitvoerende en de rechterlijke macht. Wat is de belangrijkste reden dat deze machten gescheiden zijn?
4. Wat staat er in Artikel 1 van de Grondwet over hoe mensen behandeld moeten worden?
Het Nederlandse parlement bestaat uit:
Eerste Kamer
Tweede Kamer
Deze twee Kamers samen noemen we de Staten-Generaal
Tweede Kamer
Kamerleden
Om de vier jaar mogen alle Nederlanders vanaf 18 jaar stemmen op een partij en kandidaat naar keuze.
De 150 zetels worden verdeeld op basis van het totaal aantal stemmen; hoe meer stemmen, hoe meer macht in de Kamer.
Na de uitslag zoeken partijen samenwerking om een minimale meerderheid van 76 zetels te vormen voor de nieuwe regering.
Eerste Kamer
Kamerleden
De 75 leden van de Eerste Kamer worden niet direct door het volk gekozen, maar indirect door de leden van de Provinciale Staten
Hun belangrijkste taak is de laatste controle van wetsvoorstellen, waarbij ze vooral kijken of een wet juridisch klopt en goed uitvoerbaar is.
In tegenstelling tot de Tweede Kamer mag de Eerste Kamer een wet niet meer veranderen; ze kunnen een voorstel alleen in zijn geheel aannemen of verwerpen.
De regering
De regering bestaat uit de Koning en de ministers. Hoewel de Koning officieel deel uitmaakt van de regering, heeft hij geen politieke macht; de ministers zijn verantwoordelijk voor alles wat hij doet en zegt. Samen zijn zij verantwoordelijk voor het dagelijks bestuur van Nederland en het uitvoeren van wetten.
Vaak wordt de term ‘kabinet’ gebruikt, maar dat is net iets anders: dit zijn de ministers en staatssecretarissen samen, dus zonder de Koning. De ministers leiden een eigen ministerie, zoals Onderwijs of Zorg, terwijl de staatssecretarissen hen helpen bij specifieke deeltaken binnen dat onderwerp.
De regering bedenkt de meeste plannen voor het land en stuurt deze als wetsvoorstellen naar de Tweede Kamer. Omdat Nederland een democratie is, moet de regering voor elk besluit verantwoording afleggen aan het parlement. Als de Tweede Kamer het vertrouwen in een minister opzegt, moet deze meestal aftreden.
